Geschiedenis

De geschiedenis van het Sint-Pietershof gaat terug tot het begin van de 15e eeuw.

15e eeuw

1425: De koop van een stuk land buiten de Veste van Hoorn door twee priesters en vijf leken, waarop zij een houten huis bouwen met als doel om het later te gebruiken als klooster.

1426: Het houten huis wordt weer afgebroken omdat de Kennemers, aanhangers van Jacoba van Beieren in de strijd tussen de Hoeken en Kabeljauwen, Hoorn dreigen aan te vallen.

1458: De start van de bouw van een nieuw stenen huis.

1462: In het stenen huis vestigt zich de kloosterorde van de Kruisbroeders.

1482: De verwoesting van Hoorn, waaronder het klooster, door 6.000 Kabeljauwse huursoldaten.

1493: De start van de herbouw van het klooster en de kerk.

16e eeuw

1521: De voltooiing van de herbouw van het klooster en de kerk.

1529: In de klokkentoren wordt een klokje geplaatst, gemaakt door een klokkengieter uit Enkhuizen.

1572: De Kruisbroeders verlaten gedwongen het Sint-Pietershof nadat Hoorn de kant van de Prins van Oranje heeft gekozen in de strijd tegen de Spanjaarden.

1577: Hoorn krijgt het Sint-Pietershof in bezit en geeft het de bestemming van Oude Mannenhuis. De oude mannen zijn Proveniers of ook wel Kostkopers genoemd, die zich afhankelijk van leeftijd, lichamelijke conditie en financiële middelen voor bedragen tussen de 300 en de 5.000 gulden en een bedrag aan goederen inkopen in het Sint-Pietershof en daarvoor levenslang vrij wonen en drie maaltijden per dag ontvangen.

1599: De kerk wordt gebruikt als pesthuis, later onder meer ook als oefenlokaal voor de schutterij.

17e eeuw

1617: Het klooster wordt nagenoeg geheel gesloopt. Het Oude Mannenhuis wordt verbouwd, de galerijen en het Vierkant worden gebouwd. Het Vierkant wordt gebruikt als Tucht- en Dolhuis met 25 cellen voor zwakzinnigen, criminelen en dronkaards.

1618: Het eerste college van regenten van het Sint-Pietershof wordt benoemd door de Vroedschap van Hoorn.

1636: Na sluiting van het Oude Vrouwenhuis in de Wisselstraat krijgen de oude mannen gezelschap van oude vrouwen.

1692: De Kloosterkerk wordt gesloopt en de huidige hoofdingang wordt gebouwd.

1700: Een grote brand verwoest een deel van het gebouw en het Vierkant.

18e eeuw

1752: Een tweede klokje, vervaardigd door klokkengieter Derck uit Hoorn, wordt in de klokkentoren geplaatst.

1755: De huidige regentenkamer wordt gebouwd.

1769: In de regentenkamer brengt Daniël van Reijnes voor 175 gulden een plafondschildering aan, die een allegorisch verhaal voorstelt van Abudantia, de Romeinse godin van de overvloed en Mercurius, de god van de handel en de dieven. Hij schildert een engeltje waarvan het gezicht op basis van dezelfde techniek geschilderd is als dat van de Mona Lisa in het Louvre. In de hoeken schildert hij de symbolen van Sint Pieter, te weten de Kruisdrager, de haan die driemaal kraait, Sint Pieter zelf en de sleutels van de hemelpoort.

De wanden van de regentenkamer worden bekleed met goudleerbehang. Goudleerbehang is kalfsleer bedekt met een laagje zilver dat gevernist is.

1796: Het Sint-Pietershof verkeert in financiële problemen. Het heeft een schuld van 52.400 gulden. Er wordt surséance van betaling aangevraagd en het Oude Mannen en Vrouwenhuis wordt opgeheven. De Proveniers worden uitgekocht en de vrijkomende kamers worden verhuurd.

1800: Het ameublement en het zilver worden verkocht en alle suppoosten op de conciërge na worden ontslagen.

19e eeuw

1814: Het Rijk neemt het Vierkant zonder vergoeding in bezit.

1837: Er zijn weer financiële problemen. De schuld bedraagt 44.201,67 gulden. Jhr. Mr. P. van Akerlaken wordt enige beheerder (regent) van het Sint-Pietershof. Hij verkoopt het Vierkant voor 5.000 gulden aan het Rijk en ontvangt tevens met terugwerkende kracht tot 1814 huur voor het Vierkant.

1848: Het Tucht- en Dolhuis wordt gesloten. De zwakzinnigen krijgen een plaats in het nieuwe Meerenberg in Bloemendaal en de criminelen en dronkaards worden geplaatst op het Oostereiland (De Krententuin). Het Vierkant krijgt als bestemming huis van Arrest, de militaire gevangenis voor het in Hoorn gelegerde garnizoen.

1862: Jhr. Mr. P. van Akerlaken overlijdt. Hij heeft in 25 jaar, als enige regent, een rentegevend kapitaal van 19.510 gulden opgebouwd.

20e eeuw

1901: De aanvang van de bouw van 8 woningen aan de vernieuwde noordvleugel van het Sint-Pietershof alsmede van 13 in neorenaissancestijl opgetrokken woningen op het erf gelegen aan de noordzijde van het Sint-Pietershof. Dit laatste krijgt de naam Rozenhof.

1909: Na de sloop van een door schenking verkregen dubbel pakhuis achter het Rozenhof, worden op die plaats nog 3 woningen bijgebouwd.

1924: Het garnizoen vertrekt uit Hoorn waardoor het huis van Arrest, het Vierkant, vrijkomt.

1926: De cellen van het Vierkant worden verbouwd tot  17 woningen. Daarna telt het Sint-Pietershof 97 woningen.

1943: De twee klokjes in de klokkentoren worden door de Duitsers geroofd. Na de oorlog wordt het oudste klokje teruggevonden en weer teruggeplaatst.

1949: de Vereniging Oud Hoorn schenkt een nieuw klokje. De tekst daarop luidt: “De klok van Derck ging door moffenroof verloren. Ik hang hier dankzij de Vereniging Oud Hoorn”.

1961: Het Sint-Pietershof wordt opgenomen in het Nederlands Monumentenregister.

1969: De start van een omvangrijke restauratie.

1973: De voltooiing van de restauratie waarbij onder meer woningen zijn samengevoegd. Er zijn dan nog 49 woningen in het Sint-Pietershof waaronder één kamer in oude stijl met bedstee (de stijlkamer).

1992: De start van een volgende omvangrijke restauratie.

1993: De voltooiing van de restauratie waarna nog 45 woningen overblijven en de stijlkamer. De regentenkamer wordt opgeknapt en in de oorspronkelijke blauwe kleur geschilderd.

21e eeuw

2012: Op de zolders van het Sint-Pietershof vindt asbestsanering plaats.

2013: Het casco wordt gerestaureerd.

2014:  Het Rozenhof wordt gerestaureerd. Het goudleerbehang van de regentenkamer wordt van de muur gehaald, hersteld, verstevigd, schoongemaakt en van een veersysteem voorzien om het ongelijkmatig uitzakken van het goudleerbehang tegen te gaan.

Boeken over het Sint-Pietershof

Naar aanleiding van de restauratie van 1992-1993 is in de Bouwhistorische Reeks Hoorn in 1993 deel 1 verschenen over het Sint-Pietershof: C. Boschma-Aarnoudse, Sint-Pietershof Bedelnap en preuve, kruisheren en proveniers aan het Dal.

Ter gelegenheid van het feit dat het 400 jaar geleden was dat in 1618 een college van regenten in het Sint-Pietershof werd benoemd verscheen in 2019 het boek 400 jaar regenten in het Sint-Pietershof 1618-2018, van Hans Regter. Dit boek kan worden besteld door €20 over te maken op rekeningnummer NL ABNA 0558167292 t.n.v. Stichting Vrienden van het Sint-Pietershof o.v.v. adresgegevens. Na ontvangst van de €20 wordt het boek geleverd.

Reacties zijn gesloten.